SAFETY - SECURITE (DSC i fonia)

Łączność ostrzegawcza to trzeci poziom pierwszeństwa w radiokomunikacji morskiej. Nie służy do wzywania pomocy, tylko do rozpowszechniania ostrzeżeń ważnych dla bezpieczeństwa żeglugi: pogodowych i nawigacyjnych. Ten materiał pokazuje, do czego służy łączność ostrzegawcza, jak zapowiada się ją cyfrowo przez DSC i jak nadaje się ją głosem z sygnałem SECURITE. Na egzaminie SRC pytania z tego zakresu sprawdzają, czy odróżniasz ostrzeżenie od sytuacji pilnej i alarmowej, czy znasz właściwe kanały oraz czy pamiętasz, ile razy wymawia się sygnał.

Po PAN PAN

Materiał o pierwszeństwie łączności pokazał drabinę czterech poziomów: w niebezpieczeństwie > pilna > ostrzegawcza > publiczna. Łączność ostrzegawcza stoi na trzecim miejscu - ustępuje łączności w niebezpieczeństwie i pilnej, ale wyprzedza zwykłą korespondencję.

Znasz też procedurę łączności pilnej z sygnałem PAN PAN. Dobra wiadomość: schemat łączności ostrzegawczej jest bardzo podobny. Najpierw zapowiedź cyfrowa DSC, potem komunikat głosem. Zmieniają się trzy rzeczy: cel łączności, kategoria DSC i słowo sygnałowe. Właśnie na tych trzech różnicach opiera się większość pytań egzaminacyjnych.

Procedury najwyższego poziomu - alarm DSC i wywołanie MAYDAY - pojawiają się tutaj wyłącznie jako punkt odniesienia.

Łączność ostrzegawcza

Łączność ostrzegawcza (etykieta EN: SAFETY) to łączność, która służy przekazywaniu ważnych ostrzeżeń nawigacyjnych i meteorologicznych oraz innych informacji istotnych dla bezpieczeństwa żeglugi. Kluczowe jest to, że ostrzeżenie jest skierowane do wszystkich, którzy mogą być nim dotknięci - nie jest prośbą o pomoc dla konkretnego statku.

Typowe treści łączności ostrzegawczej to na przykład:

• ostrzeżenia pogodowe - silny wiatr, sztorm, zalodzenie, cyklon,
• ostrzeżenia nawigacyjne - przeszkoda na torze wodnym, wrak, dryfujący obiekt, lody,
• informacja o niesprawnym oznakowaniu nawigacyjnym, na przykład zgasłym świetle albo zerwanej pławie.

Odbiór ostrzeżeń

Łączność ostrzegawcza ma dwie strony: ktoś ostrzeżenie nadaje, a wszyscy pozostali je odbierają. W praktyce jachtu lub małego statku częściej jesteś po stronie odbiorcy. Ostrzeżenia pogodowe i nawigacyjne nadają przede wszystkim stacje brzegowe, a ty słuchasz ich na kanale 16 i na kanale roboczym, który wskazują.

Dlatego na egzaminie łączność ostrzegawczą wiąże się między innymi z odbiorem ostrzeżeń pogodowych. To nie jest sprzeczność z nadawaniem - odbiór i nadanie ostrzeżenia to dwie strony tej samej kategorii łączności.

Możesz też sam nadać ostrzeżenie, jeśli zauważysz coś groźnego dla innych, na przykład dryfujący kontener. Wtedy stosujesz procedurę opisaną niżej.

Szczegóły systemu MSI (Maritime Safety Information) i odbiornika NAVTEX to osobny temat - omawia go materiał MSI i NAVTEX. Tutaj wystarczy wiedzieć, że ostrzeżenia pogodowe i nawigacyjne należą do łączności ostrzegawczej.

Czym nie jest

Dwa częste dystraktory egzaminacyjne dotyczą innych poziomów łączności:

• porada medyczna (nadanie lub prośba) to łączność pilna - sygnał PAN PAN, kategoria URGENCY. Sprawa dotyczy bezpieczeństwa konkretnej osoby, a nie ostrzeżenia dla żeglugi.
• alarmowanie w niebezpieczeństwie to łączność w niebezpieczeństwie - sygnał MAYDAY, kategoria DISTRESS. To najwyższy poziom, zarezerwowany dla bezpośredniego zagrożenia życia wymagającego natychmiastowej pomocy.

Łączność ostrzegawcza nigdy nie służy do wzywania pomocy. Jeśli ktoś potrzebuje pomocy, szukasz odpowiedzi wyżej na drabinie pierwszeństwa.

Kiedy SECURITE

Na egzaminie często dostajesz sytuację i musisz dobrać do niej właściwy sygnał. Pomagają dwa pytania zadane po kolei.

Pytanie 1: czy komuś lub statkowi grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo? Jeśli tak - to DISTRESS i MAYDAY. Klasyczny przykład to człowiek za burtą: wypadnięcie osoby do wody jest bezpośrednim zagrożeniem życia, więc nie poprzedzasz takiego wywołania sygnałem SECURITE.

Pytanie 2: czy sprawa jest pilna i dotyczy bezpieczeństwa konkretnego statku lub osoby? Jeśli tak - to URGENCY i PAN PAN. Wzorcowy przykład to uzyskanie porady medycznej.

Jeżeli nadajesz ostrzeżenie ważne dla żeglugi innych - to łączność ostrzegawcza i sygnał SECURITE. Innymi słowy: SECURITE poprzedza wywołanie, którego celem jest nadanie ostrzeżenia.

Pełne omówienie sytuacji pilnych znajdziesz w materiale URGENCY - PAN PAN, a sytuacji alarmowych w materiałach o DISTRESS.

DSC ostrzegawcze

Stacja z urządzeniem DSC rozpoczyna łączność ostrzegawczą od zapowiedzi cyfrowej. Wywołanie DSC działa jak dzwonek: informuje inne stacje, że za chwilę zostanie nadane ostrzeżenie, i wskazuje kanał, na którym to nastąpi. Sama treść ostrzeżenia idzie potem głosem.

Wywołanie ostrzegawcze DSC kieruje się zwykle do wszystkich stacji (ALL SHIPS), bo ostrzeżenie dotyczy każdego, kto jest w okolicy. Przy takim wywołaniu nie oczekuje się potwierdzeń DSC od innych stacji.

Kanał 70

W paśmie VHF wszystkie wywołania DSC - alarmowe, pilne, ostrzegawcze i rutynowe - nadaje się na kanale 70 (156,525 MHz). To jedyny kanał VHF przeznaczony do cyfrowego wywołania selektywnego. Wywołanie ostrzegawcze DSC nie jest tu wyjątkiem: w paśmie VHF nadajesz je na kanale 70.

Kanały, które pojawiają się jako dystraktory, służą łączności głosowej, a nie DSC:

• kanał 12 - kanał służby portowej i ruchu statków, do łączności roboczej z portem,
• kanał 6 - kanał międzystatkowy, wykorzystywany m.in. w akcjach SAR do korespondencji głosowej.

Reguła do egzaminu: cyfrowo (DSC) na VHF - zawsze 70.

Kategoria SAFETY

Każde wywołanie DSC niesie informację o swoim poziomie pierwszeństwa, czyli kategorię. Wywołanie ostrzegawcze ma kategorię SAFETY. To cyfrowy odpowiednik głosowego sygnału SECURITE.

Wybór kategorii URGENCY dla ostrzeżenia byłby błędem - URGENCY zapowiada pilną sprawę konkretnego statku lub osoby, a nie ostrzeżenie dla wszystkich. Wybór DISTRESS byłby błędem jeszcze poważniejszym - ta kategoria oznacza bezpośrednie zagrożenie życia i uruchamia procedurę alarmową. Ostrzeżenie ma niższy priorytet niż oba te poziomy, więc właściwą kategorią jest SAFETY.

Fonia SECURITE

Po zapowiedzi DSC nadajesz ostrzeżenie głosem - w paśmie VHF zwykle najpierw na kanale 16. Jeśli komunikat jest dłuższy, na kanale 16 nadajesz tylko wywołanie z zapowiedzią przejścia na kanał roboczy, a samą treść ostrzeżenia przekazujesz już tam.

Sygnał ostrzegawczy

Radiotelefonicznym sygnałem ostrzegawczym jest SECURITE. Słowo pochodzi z francuskiego i wymawia się je z francuska, w przybliżeniu „sekjurite”. W etykiecie sygnału piszemy je bez akcentu: SECURITE.

Na egzaminie pojawiają się dwa mylące warianty:

• URGENCY to nazwa kategorii DSC dla łączności pilnej, a nie słowo wypowiadane do mikrofonu. Poza tym dotyczy innego poziomu łączności niż ostrzeżenie.
• PAN PAN to radiotelefoniczny sygnał pilności, nie ostrzegawczy. Poprzedza pilne sprawy dotyczące bezpieczeństwa statku lub osoby.

Ta sama zasada co przy PAN PAN: nazwy kategorii (DISTRESS, URGENCY, SAFETY) to etykiety cyfrowe, a słowa wypowiadane w eterze to MAYDAY, PAN PAN i SECURITE.

Trzy razy

Sygnał ostrzegawczy wymawia się trzy razy: SECURITE, SECURITE, SECURITE. Tak samo jak MAYDAY i PAN PAN. Potrójne powtórzenie sprawia, że stacje prowadzące nasłuch od razu rozpoznają rodzaj komunikatu i nie pomylą go ze zwykłą korespondencją. Jedno albo dwa wymówienia nie są zgodne z procedurą - łatwo je przeoczyć albo wziąć za fragment innej rozmowy.

Prosta reguła: wszystkie trzy sygnały bezpieczeństwa - MAYDAY, PAN PAN, SECURITE - wymawiasz 3 razy.

Schemat wywołania

Uproszczony schemat wywołania ostrzegawczego głosem wygląda następująco:

SECURITE, SECURITE, SECURITE
ALL STATIONS
THIS IS
[nazwa / znak wywoławczy / MMSI własnej jednostki]
[treść ostrzeżenia albo zapowiedź kanału roboczego]
OUT

Wywołanie ostrzegawcze kończysz zwykle słowem OUT, bo nie oczekujesz odpowiedzi - przekazujesz informację wszystkim.

Bez DSC

Nie każda stacja statkowa VHF ma urządzenie DSC. Taka stacja nie może nadać zapowiedzi cyfrowej na kanale 70, więc pomija fazę DSC i od razu nadaje wywołanie ostrzegawcze SECURITE głosem na kanale 16. Kanał 16 to międzynarodowy kanał wywoławczy i bezpieczeństwa radiotelefonii VHF, na którym stacje prowadzą nasłuch - dlatego ostrzeżenie tam dotrze. Przy dłuższym komunikacie po wywołaniu na kanale 16 przechodzisz na kanał roboczy.

Dystraktory to kanały, na których wywołanie ostrzegawcze nie dotrze do właściwych stacji:

• kanał 12 - kanał służby portowej i ruchu statków, do łączności roboczej z portem i pilotami,
• kanał 6 - kanał międzystatkowy, wykorzystywany m.in. w akcjach SAR, ale nie wywoławczy.

Zestaw to z poprzednią częścią: ze stacją DSC - zapowiedź SAFETY na 70, potem głos zwykle na 16; bez DSC - od razu SECURITE głosem na 16. Ten sam układ kanałów znasz już z łączności pilnej.

Co zapamiętać

• Łączność ostrzegawcza (SAFETY) = ostrzeżenia nawigacyjne i meteorologiczne ważne dla żeglugi. Obejmuje między innymi odbiór ostrzeżeń pogodowych.
• Porada medyczna to łączność pilna (PAN PAN), a alarmowanie w niebezpieczeństwie to DISTRESS (MAYDAY) - żadne z nich nie jest łącznością ostrzegawczą.
• SECURITE poprzedza wywołanie w celu nadania ostrzeżenia. Człowiek za burtą = MAYDAY, porada medyczna = PAN PAN.
• Wywołanie ostrzegawcze DSC na VHF nadajesz na kanale 70 (nie na 12 ani 6 - to kanały głosowe).
• Kategoria ostrzegawczego wywołania DSC to SAFETY (nie URGENCY, nie DISTRESS).
• Radiotelefoniczny sygnał ostrzegawczy to SECURITE (nie PAN PAN; URGENCY to kategoria DSC, nie sygnał).
• Sygnał ostrzegawczy wymawia się 3 razy - jak MAYDAY i PAN PAN.
• Stacja bez DSC nadaje SECURITE od razu głosem na kanale 16 (nie na 12 ani 6).
• Pierwszeństwo: w niebezpieczeństwie > pilna > ostrzegawcza > publiczna.
• Dalej: odbiór ostrzeżeń w systemie MSI i NAVTEX.