Zwykła rozmowa przez VHF z inną jednostką albo ze stacją na lądzie coraz częściej zaczyna się nie od głosu, lecz od krótkiego wywołania cyfrowego DSC. Ten materiał pokazuje, jak takie wywołanie wygląda w łączności publicznej: jaki priorytet ustawić, na którym kanale nadać wywołanie, kiedy trzeba wskazać kanał roboczy, a kiedy nie należy tego robić, kto zaczyna rozmowę po przejściu na kanał roboczy i ile odczekać, gdy nikt nie odpowiada. To sześć decyzji, o które pyta egzamin SRC. Ogólne zasady łączności rutynowej znasz już z materiału wprowadzającego, więc tutaj skupiamy się wyłącznie na części cyfrowej.

ROUTINE

ROUTINE to angielska nazwa najniższego poziomu pierwszeństwa łączności. W polskich materiałach egzaminacyjnych ten sam poziom nazywa się łącznością publiczną albo rutynową. Obie nazwy oznaczają zwykłą korespondencję, której nie towarzyszy ani zagrożenie życia, ani sprawa pilna, ani ostrzeżenie nawigacyjne.

W wywołaniu DSC ten poziom pierwszeństwa nie jest tylko opisem słownym. Nadając wywołanie, wybierasz w radiotelefonie konkretną kategorię (priorytet), a odbiornik po drugiej stronie wyświetla ją i na jej podstawie sygnalizuje wywołanie operatorowi. Dlatego wybór kategorii jest pierwszą decyzją, którą musisz podjąć poprawnie.

Definicja na egzamin: wywołanie publiczne DSC to cyfrowe wywołanie selektywne o priorytecie ROUTINE, skierowane do konkretnej stacji (statkowej albo nadbrzeżnej), którego celem jest nawiązanie zwykłej łączności fonicznej na kanale roboczym.

Cel wywołania

Wywołanie DSC nie zastępuje rozmowy. Jest jej cyfrową zapowiedzią. Działa trochę jak dzwonek: informuje wybraną stację, że ktoś chce się z nią połączyć, z jakim priorytetem i na jakim kanale ma się odbyć dalsza rozmowa. Sama treść korespondencji jest przekazywana dopiero później, głosem, na kanale roboczym.

Z tego wynika prosty schemat, który warto mieć w głowie przy każdym pytaniu z tego materiału:

  1. Wywołanie DSC - krótki cyfrowy sygnał do konkretnej stacji, nadany na kanale przeznaczonym dla DSC.
  2. Przejście na kanał roboczy - obie stacje przełączają się na kanał fonii, na którym odbędzie się rozmowa.
  3. Łączność foniczna - właściwa rozmowa głosem na kanale roboczym.

Szczegóły systemu DSC, budowę wywołania (adres, pola, czas trwania) i ogólne możliwości kanałowe omawiają osobne materiały: system DSC oraz o formacie wywołania (format-wywolania-dsc-adres-kategoria-czas-trwania). Tutaj interesuje nas tylko to, jak ten schemat wygląda w łączności publicznej.

DSC publiczne

Przy wywołaniu publicznym DSC egzamin sprawdza trzy rzeczy: czy wybierzesz właściwą kategorię, czy nadasz wywołanie na właściwym kanale i czy wiesz, jak postąpić z kanałem roboczym w zależności od tego, kogo wywołujesz.

Priorytet

Wywołanie publiczne DSC nadaje się zawsze z priorytetem ROUTINE. Wynika to wprost z definicji: łączność publiczna to najniższy poziom pierwszeństwa, więc kategoria wywołania musi ten poziom odzwierciedlać.

Pozostałe kategorie są zarezerwowane dla zupełnie innych sytuacji i ich użycie do zwykłej rozmowy byłoby poważnym błędem:

  • DISTRESS oznacza niebezpieczeństwo - poważne i bezpośrednie zagrożenie dla statku lub ludzi, wymagające natychmiastowej pomocy. Alarm w niebezpieczeństwie uruchamia cały łańcuch reakcji stacji nadbrzeżnych i statków w pobliżu. Procedurę omawia materiał alarmowanie w niebezpieczeństwie DSC.
  • URGENCY oznacza sprawę pilną dotyczącą bezpieczeństwa statku lub osoby, gdy nie ma jeszcze bezpośredniego zagrożenia. Szczegóły są w materiale URGENCY - PAN PAN.
  • SAFETY służy ostrzeżeniom dotyczącym bezpieczeństwa żeglugi, na przykład ostrzeżeniom nawigacyjnym. Szczegóły są w materiale SAFETY - SECURITE.

Na egzaminie zapamiętaj regułę: wywołanie publiczne = kategoria ROUTINE. Jeśli w pytaniu o wywołanie publiczne pojawia się DISTRESS albo URGENCY, to są odpowiedzi, które opisują inny rodzaj łączności, a nie zwykłą korespondencję.

Stacja statkowa

Stacja statkowa to stacja radiowa zainstalowana na statku, czyli po prostu druga jednostka na wodzie. Przy wywołaniu publicznym DSC z jednego statku do drugiego obowiązują dwie reguły egzaminacyjne.

Kanał wywołania: 70. Na VHF wywołania DSC nadaje się na kanale 70. To kanał przeznaczony wyłącznie do cyfrowej transmisji DSC - nie prowadzi się na nim rozmów głosowych. Radiotelefon z DSC nasłuchuje tego kanału i to właśnie tam trafia każde wywołanie cyfrowe, także rutynowe. Kanały oznaczone innymi numerami, na przykład 67 czy 26, są kanałami fonii, a nie kanałem DSC. System DSC na VHF przewiduje do wywołań cyfrowych właśnie kanał 70, a nie kanały fonii, dlatego w pytaniu o kanał wywołania DSC odrzucasz odpowiedzi wskazujące kanał foniczny.

Kanał roboczy: trzeba go podać. Wywołując DSC inną stację statkową, stacja wywołująca musi wskazać w wywołaniu kanał roboczy, czyli kanał fonii, na który obie jednostki przejdą po wywołaniu. Powód jest praktyczny. Między dwoma statkami nie ma stacji, która zarządza kanałami i przydziela je rozmówcom. Jeśli wywołujący nie wskaże kanału, wywołany statek nie ma skąd wiedzieć, gdzie ma się przełączyć, i dalsza rozmowa po prostu się nie odbędzie.

Na egzaminie zwróć uwagę na siłę sformułowania. Podanie kanału roboczego przy wywołaniu statek-statek nie jest opcją ani uprzejmością - jest elementem koniecznym. Odpowiedź, że stacja „może” go podać, jest za słaba, a odpowiedź, że „nie powinna” go podawać, opisuje sytuację odwrotną, dotyczącą stacji nadbrzeżnej.

Stacja nadbrzeżna

Stacja nadbrzeżna (w materiałach spotkasz też określenie stacja brzegowa) to stacja radiowa na lądzie, która prowadzi łączność ze statkami. Przy wywołaniu publicznym DSC skierowanym do stacji nadbrzeżnej zasada dotycząca kanału roboczego jest odwrotna niż między statkami.

Stacja statkowa, wywołując DSC stację nadbrzeżną, nie powinna podawać kanału roboczego. To stacja nadbrzeżna dysponuje swoimi kanałami i sama decyduje, na którym z nich poprowadzi rozmowę. Kanał roboczy wskazuje więc stacja nadbrzeżna w odpowiedzi na wywołanie, a statek dostosowuje się do jej decyzji. Gdyby statek sam narzucał kanał, mógłby wskazać kanał zajęty albo taki, którego dana stacja w ogóle nie obsługuje.

Tu także liczy się siła sformułowania. W relacji ze stacją nadbrzeżną podanie kanału przez statek nie jest ani wymagane („powinna podać”), ani obojętne („może podać”) - właściwą praktyką jest go nie podawać.

Dalszy przebieg łączności ze stacją nadbrzeżną, w tym listy wywoławcze (traffic list) i opłaty, omawia osobny materiał łączność ze stacją nadbrzeżną, traffic list i opłaty.

Kanał roboczy

Kanał roboczy to kanał fonii, na którym odbywa się właściwa rozmowa po wywołaniu DSC. Kanał 70 służy tylko do cyfrowej zapowiedzi, więc po wywołaniu obie stacje muszą się z niego przenieść na kanał roboczy - wskazany przez stację wywołującą (statek-statek) albo przez stację nadbrzeżną (statek-ląd).

Po przejściu na kanał roboczy łączność publiczną inicjuje stacja wywołująca, czyli ta, która nadała wywołanie DSC. To ona chciała nawiązać kontakt i ona wie, w jakiej sprawie dzwoni, więc to ona pierwsza odzywa się głosem na kanale roboczym. Stacja wywołana przechodzi na wskazany kanał i czeka na zgłoszenie wywołującego.

Na egzaminie uważaj na dwie pułapki:

  • odpowiedź, że rozmowę zaczyna zawsze stacja wywołana, odwraca role - stacja wywołana nie ma powodu zaczynać rozmowy, której celu jeszcze nie zna;
  • odpowiedź, że stacja wywołana zaczyna, jeśli tak podano w wywołaniu DSC, sugeruje, że wywołanie może przekazać inicjatywę drugiej stronie. Reguła egzaminacyjna nie przewiduje takiego wyjątku - rozmowę rozpoczyna stacja wywołująca.

Sama forma pierwszej wypowiedzi głosowej na kanale roboczym - kolejność nazw, liczba powtórzeń, sygnały końca wypowiedzi i końca łączności - należy do materiału wywołanie i odpowiedź fonią.

Brak odpowiedzi

Zdarza się, że wywołana stacja nie odpowiada na wywołanie DSC: jest poza zasięgiem, ma wyłączony radiotelefon albo operator jest zajęty. Nie należy wtedy nadawać wywołań seryjnie jedno po drugim. Każde wywołanie zajmuje kanał 70, który jest wspólny dla wszystkich stacji w zasięgu i przez który przechodzą również alarmy w niebezpieczeństwie.

Kolejne wywołanie publiczne DSC do tej samej stacji można powtórzyć po 5 minutach. To najkrótszy dozwolony odstęp: daje wywołanej stacji czas na reakcję i ogranicza niepotrzebne obciążanie kanału DSC. Powtórzenie już po 3 minutach byłoby więc za wczesne i zbyt często zajmowałoby kanał 70. Z kolei 8 minut nie jest regułą - pytanie dotyczy tego, po jakim czasie wolno powtórzyć wywołanie, a wolno to zrobić wcześniej, już po 5 minutach.

Uwaga na mylenie procedur: zasady powtarzania wywołania głosem na kanale fonii to osobny temat, omówiony w materiale wywołanie i odpowiedź fonią. Odstęp 5 minut, o którym mowa tutaj, dotyczy powtarzania wywołania DSC.

Poza zakresem

Ten materiał celowo nie omawia kilku bliskich tematów, żeby nie dublować innych lekcji:

  • Ogólne zasady łączności rutynowej i etykieta radiowa - materiał wprowadzający ogólne zasady łączności VHF.
  • System DSC, budowa wywołania i jego czas trwania - materiały system DSC i format-wywolania-dsc-adres-kategoria-czas-trwania.
  • Forma wywołania i odpowiedzi głosem, powtórzenia foniczne, OVER i OUT - materiał wywołanie i odpowiedź fonią.
  • Łączność ze stacją nadbrzeżną, traffic list i opłaty - materiał łączność ze stacją nadbrzeżną, traffic list i opłaty.
  • Test urządzenia DSC - materiał testowanie-urzadzenia-dsc-wewnetrzne-zewnetrzne-test-call.
  • Procedury DISTRESS, URGENCY i SAFETY - osobne materiały o alarmowaniu i sygnałach PAN PAN oraz SECURITE.

Obsługi konkretnego radiotelefonu (menu, przyciski) i angielskich zwrotów SMCP też tu nie ma - mają własne bloki kursu.

Co zapamiętać

  • Wywołanie publiczne DSC to cyfrowa zapowiedź zwykłej rozmowy. Treść korespondencji przekazuje się potem głosem na kanale roboczym.
  • Kategoria wywołania publicznego to zawsze ROUTINE. DISTRESS i URGENCY służą niebezpieczeństwu i sprawom pilnym, nie zwykłej korespondencji.
  • Na VHF wywołanie DSC nadaje się na kanale 70 - to kanał wyłącznie dla DSC. Kanały takie jak 67 czy 26 to kanały fonii.
  • Statek -> statek: stacja wywołująca musi podać kanał roboczy, bo nikt inny go nie wyznaczy.
  • Statek -> stacja nadbrzeżna: statek nie powinien podawać kanału roboczego - kanał wskazuje stacja nadbrzeżna.
  • Po przejściu na kanał roboczy rozmowę zaczyna stacja wywołująca, czyli ta, która nadała wywołanie DSC. Nie ma tu wyjątku „na życzenie” zapisanego w wywołaniu.
  • Brak odpowiedzi na wywołanie publiczne DSC: kolejne wywołanie można powtórzyć po 5 minutach.