Radiotelefon z DSC jest na jachcie po to, żeby w najgorszej chwili jednym przyciskiem wysłać alarm o niebezpieczeństwie. Tego, czy to zadziała, nie sprawdza się dopiero wtedy, gdy alarm jest potrzebny. Robi się to wcześniej i według stałego rytmu. Ogólną ideę systemu i rolę kanału 70 opisuje materiał System DSC - Digital Selective Calling. Tutaj zajmujemy się wyłącznie testowaniem urządzenia. W bazie pytań egzaminacyjnych SRC są cztery pytania na ten temat: z jakich testów składa się sprawdzanie DSC w paśmie VHF oraz jak często wykonuje się test wewnętrzny, a jak często zewnętrzny.

Testowanie urządzenia DSC w zakresie VHF obejmuje dwa różne sprawdziany, które się nie zastępują, tylko uzupełniają:

  • test wewnętrzny (self-test, autotest) - radiotelefon sprawdza sam siebie i nie nadaje niczego w eter,
  • test zewnętrzny (wywołanie testowe, Test Call) - radiotelefon rzeczywiście nadaje wywołanie DSC do innej stacji, a ta potwierdza jego odbiór.

Kluczem do wszystkich pytań z tego tematu jest jedna obserwacja: częstotliwość wykonywania testu zależy od tego, czy test zajmuje kanał radiowy. Test bez emisji nikomu nie przeszkadza, więc można go robić często. Test z emisją zajmuje kanał 70, czyli kanał alarmowy DSC, więc robi się go rzadko.

Test wewnętrzny

Test wewnętrzny to automatyczna autodiagnostyka radiotelefonu uruchamiana przez operatora. Urządzenie sprawdza własną elektronikę, układ odpowiedzialny za tworzenie i dekodowanie wywołań DSC, wyświetlacz oraz klawiaturę. Cały sprawdzian odbywa się wewnątrz radiotelefonu - żaden sygnał nie trafia do anteny, a inne stacje nie odbierają niczego.

Rytm: codziennie

Gdy jednostka jest w morzu, test wewnętrzny urządzenia VHF DSC wykonuje się codziennie. Uzasadnienie jest proste: test nie emituje sygnału, więc nie obciąża kanału i nie przeszkadza innym użytkownikom pasma. Nie ma żadnego powodu, żeby go oszczędzać, a codzienna kontrola daje pewność, że ewentualna usterka zostanie wykryta tego samego dnia, a nie w chwili, gdy trzeba nadać alarm.

Dłuższe odstępy są w pytaniu egzaminacyjnym pułapką:

  • raz w miesiącu - przy takim rytmie awaria radia mogłaby pozostać niezauważona przez wiele dni rejsu,
  • dwa razy w tygodniu - także za rzadko; skoro test nikomu nie przeszkadza, nie ma powodu, by pomijać go w pozostałe dni.

Test przycisku Distress

Szczególnym elementem sprawdzania jest przycisk alarmu Distress. Jego działanie sprawdza się bez wysyłania fali radiowej. Prawdziwe naciśnięcie i przytrzymanie przycisku Distress w trybie nadawania to nie test, tylko rzeczywisty alarm o niebezpieczeństwie, który odbiorą wszystkie stacje w zasięgu.

Zakres VHF

Pytanie o to, z czego składa się testowanie DSC w zakresie VHF, sprawdza, czy pamiętasz, że oba testy są obowiązkowe. Poprawna odpowiedź to test wewnętrzny i zewnętrzny. Słowo "i" jest tu najważniejsze:

  • tylko wewnętrzny - odpowiedź błędna, bo pomija test zewnętrzny, który w VHF DSC jest przewidziany i wykonywany co tydzień. Autotest nie sprawdza toru radiowego, więc sam nie wystarcza - szczegóły testu zewnętrznego opisuje kolejna sekcja.
  • wewnętrzny albo zewnętrzny - odpowiedź błędna, bo spójnik "albo" sugeruje wybór jednego z dwóch. W praktyce nie wybierasz - wykonujesz oba, każdy w swoim rytmie.

Test zewnętrzny

Test zewnętrzny sprawdza coś, czego autotest nie jest w stanie sprawdzić: cały tor radiowy. Wywołanie musi zostać naprawdę nadane, przejść przez antenę i eter, zostać odebrane przez inną stację i wrócić jako potwierdzenie. Dopiero wtedy operator wie, że w razie zagrożenia jego alarm rzeczywiście dotrze do odbiorcy.

Procedura Test Call

Wywołanie testowe w paśmie VHF wysyła się na kanale 70 jako zwykłe wywołanie indywidualne, a nie jako alarm:

  1. Rodzaj wywołania: indywidualne (individual) - skierowane do jednej, konkretnej stacji.
  2. Adres: MMSI stacji wywoływanej, najczęściej stacji nadbrzeżnej.
  3. Kategoria: bezpieczeństwo (safety).
  4. Operator czeka na potwierdzenie od stacji wywoływanej.
  5. Na potwierdzeniu test się kończy - nie prowadzi się dalszej łączności.

Odebrane potwierdzenie oznacza, że nadajnik, antena i część DSC działają poprawnie. Budowę samego wywołania - pola rodzaju, adresu i kategorii oraz format numerów MMSI - wyjaśnia materiał Format wywołania DSC - adres, kategoria, czas trwania.

Rytm: raz w tygodniu

Test zewnętrzny urządzenia DSC w paśmie VHF wykonuje się raz w tygodniu. Taki rytm wynika z przepisów ITU (Zalecenie ITU-R M.541 opisujące procedury DSC) i z praktyki przyjętej w GMDSS oraz w wymaganiach Konwencji STCW. Dlatego w pytaniu, które powołuje się na ITU i STCW, odpowiedź jest ta sama: raz na tydzień.

Skąd akurat taki odstęp? Kanał 70 (156,525 MHz) jest kanałem przeznaczonym do wywołań DSC, w tym alarmów o niebezpieczeństwie. Regulamin Radiokomunikacyjny nakazuje ograniczać transmisje na tej częstotliwości do niezbędnego minimum, a zalecenie ITU mówi wprost, że testowanie na wyłącznych częstotliwościach wywoławczych DSC należy ograniczać, na ile to możliwe. Gdyby każdy statek wysyłał wywołanie testowe codziennie, kanał alarmowy byłby stale zajmowany przez testy.

Pułapki w odpowiedziach

W pytaniach o test zewnętrzny pojawiają się trzy błędne odpowiedzi:

  • codziennie - to rytm testu wewnętrznego. Codzienne nadawanie wywołań testowych niepotrzebnie obciążałoby kanał 70.
  • testowanie jest zabronione - nieprawda. Ograniczenie transmisji na kanale 70 to limit, a nie zakaz. Procedury ITU wprost opisują wywołanie testowe z potwierdzeniem odbioru. Zabronione jest jedynie testowanie przycisku Distress z prawdziwą emisją.
  • tak często, jak to niezbędne - brzmi rozsądnie, ale test zewnętrzny nie jest robiony "w miarę potrzeby". To regularny, cotygodniowy sprawdzian, który ma dać pewność, że alarm zostanie nadany i potwierdzony.

Co zapamiętać

  • Testowanie DSC w paśmie VHF to test wewnętrzny i zewnętrzny - oba, nie jeden z nich i nie "albo".
  • Test wewnętrzny (autotest) nie emituje sygnału, więc gdy jednostka jest w morzu, wykonuje się go codziennie. Raz w miesiącu i dwa razy w tygodniu to za rzadko.
  • Test zewnętrzny (Test Call) to rzeczywiste wywołanie DSC: indywidualne, kategoria safety, na MMSI stacji wywoływanej, zakończone potwierdzeniem bez dalszej łączności.
  • Test zewnętrzny w VHF wykonuje się raz w tygodniu - zgodnie z ITU i STCW. Nie codziennie, nie "w miarę potrzeby", i nie jest zabroniony.
  • Kanał 70 (156,525 MHz) to kanał alarmowy DSC - transmisje testowe ogranicza się do minimum, ale się ich nie zakazuje.
  • Przycisk Distress testuje się bez emisji. Naciśnięcie go z nadawaniem to prawdziwy alarm.