Do tej pory w kursie uczyłeś się głównie nadawać: wołać, alarmować, prowadzić korespondencję. Ten materiał otwiera stronę odbiorczą łączności bezpieczeństwa. Poznasz pojęcie MSI, czyli morskich informacji bezpieczeństwa, dowiesz się, kto w Polsce zbiera je i przekazuje do nadawania, w jakich publikacjach sprawdzić, gdzie i kiedy są nadawane, oraz jakie miejsce zajmuje w tym wszystkim system NAVTEX. W bazie pytań egzaminu SRC jest z tego zakresu sześć pytań i każde z nich da się rozwiązać po lekturze tej strony.

Po co MSI

MSI (Maritime Safety Information) to po polsku morskie informacje bezpieczeństwa. Pod tą nazwą kryją się komunikaty, które stacje na brzegu rozgłaszają do wszystkich statków w danym rejonie po to, aby żegluga była bezpieczna. Należą do nich przede wszystkim:

  • ostrzeżenia nawigacyjne - na przykład o wraku, zgaszonym świetle nawigacyjnym, dryfującym obiekcie czy ćwiczeniach na morzu;
  • ostrzeżenia i prognozy meteorologiczne - informacje o sztormie, oblodzeniu, gęstej mgle oraz regularne prognozy pogody;
  • inne pilne informacje dotyczące bezpieczeństwa - w tym komunikaty związane z prowadzonymi akcjami poszukiwania i ratowania (SAR).

Wspólny mianownik jest prosty: MSI to informacja pilna, nawigacyjna lub meteorologiczna, służąca bezpieczeństwu. Statek w morzu powinien prowadzić nasłuch MSI na częstotliwościach, na których informacje te są nadawane dla obszaru, w którym aktualnie płynie. Jeśli znasz już komunikaty SECURITE, to MSI jest ich naturalnym uzupełnieniem - więcej o samym wywołaniu bezpieczeństwa przeczytasz w materiale o wywołaniu SAFETY (SECURITE). Rozgłaszanie MSI jest też jedną z podstawowych funkcji całego systemu GMDSS.

Czego MSI nie obejmuje

Pytanie egzaminacyjne o zakres MSI kusi dwiema odpowiedziami, które brzmią technicznie, ale są błędne.

  • Informacje komercyjne - kanały i częstotliwości MSI są zarezerwowane międzynarodowo i chronione właśnie po to, aby komunikaty bezpieczeństwa nie mieszały się z ruchem handlowym. Reklamy, oferty czy sprawy handlowe nie mają w MSI miejsca.
  • Prognozy optymalnych częstotliwości propagacyjnych - to dobór pasm fal krótkich (HF) do aktualnych warunków w jonosferze, czyli zagadnienie z planowania łączności radiowej. Słowo „prognozy” przypomina prognozę pogody, ale tutaj chodzi o fale radiowe, a nie o bezpieczeństwo żeglugi.

Na pytanie, czego dotyczy rozpowszechnianie morskich informacji bezpieczeństwa, odpowiadasz więc: pilnych informacji nawigacyjnych i meteorologicznych.

Kto koordynuje

Ostrzeżenie nawigacyjne nie powstaje w stacji nadawczej. Ktoś musi zebrać dane (od administracji morskiej, służb hydrograficznych, meteorologów, ośrodków ratowniczych), zredagować komunikat i przekazać go do nadania właściwymi systemami. Tę rolę pełni krajowy koordynator MSI.

Dla polskiego obszaru odpowiedzialności, w tym polskiej strefy ekonomicznej, koordynatorem odpowiedzialnym za gromadzenie i dystrybucję morskich informacji bezpieczeństwa jest Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej (BHMW). To ono przygotowuje ostrzeżenia nawigacyjne i przekazuje je do transmisji w systemie NAVTEX oraz do ogólnoświatowego systemu ostrzeżeń nawigacyjnych podzielonego na obszary NAVAREA. BHMW znasz już z innego kontekstu - wydaje polski „Spis radiostacji nautycznych”, omówiony w materiale o publikacjach ITU i BHMW.

Urzędy morskie

W pytaniu egzaminacyjnym obok BHMW stoją Urząd Morski w Gdyni i Urząd Morski w Szczecinie. Obie odpowiedzi są błędne, choć brzmią wiarygodnie. Urzędy morskie są organami administracji morskiej: odpowiadają za bezpieczeństwo żeglugi w swoim obszarze właściwości, porty, oznakowanie nawigacyjne i inspekcje statków. Mogą dostarczać informacji, które trafią do ostrzeżenia, ale nie są krajowym koordynatorem MSI. Skoro obie odpowiedzi „urzędowe” mają tę samą wadę, żadna z nich nie może być poprawna - zostaje BHMW.

Gdzie szukać

Radiooperator nie musi pamiętać, która stacja nadaje MSI i o której godzinie. Musi wiedzieć, w jakiej publikacji to sprawdzić. Egzamin pyta o dwie sytuacje i w obu poprawną odpowiedzią jest ta sama publikacja ITU: List IV, czyli List of Coast Stations and Special Service Stations („Spis stacji nadbrzeżnych i stacji służb specjalnych”).

Klucz tkwi w angielskim tytule. Nadawanie MSI to służba specjalna, a stacje, które ją pełnią, są stacjami nadbrzeżnymi. Obie te grupy mieszczą się dokładnie w tytule List IV.

Stacje NAVTEX

Informacje o rozmieszczeniu stacji NAVTEX, ich zasięgach i czasach nadawania znajdziesz w List IV ITU. Spis podaje, gdzie stoi każda stacja, jaki obszar obsługuje i według jakiego harmonogramu nadaje.

Odpowiedź List of Ship Stations (List V ITU) jest błędna, bo to spis stacji statkowych i przydzielonych im numerów MMSI. Statki nie nadają NAVTEX - nadają go stacje na brzegu.

Inne systemy MSI

NAVTEX nie jest jedynym kanałem MSI. Statki płynące poza zasięgiem stacji przybrzeżnych odbierają morskie informacje bezpieczeństwa między innymi drogą satelitarną, w serwisie SafetyNET, będącym częścią rozgłaszania EGC w systemie Inmarsat. Informacje o transmisjach MSI prowadzonych innymi systemami niż NAVTEX również publikuje ITU w ramach List IV (w załączniku do spisu), a uzupełnia je plan GMDSS Master Plan prowadzony przez IMO.

W pytaniu egzaminacyjnym o transmisje MSI innymi systemami niż NAVTEX tytuł spisu ma literówkę: „List of Cost Stations” zamiast „Coast Stations”. Nie daj się zmylić - to ta sama publikacja i to właśnie ją zaznaczasz.

Pułapka ALRS

W obu pytaniach dystraktorami są tomy Admiralty List of Radio Signals (ALRS), na egzaminie zapisane jako „Admirality List of Radiosignals”. To publikacje brytyjskiego biura hydrograficznego UKHO, a nie ITU. W praktyce na mostku są bardzo przydatne - Vol. 1 zawiera dane stacji brzegowych, a Vol. 5 omawia GMDSS - ale egzamin SRC pyta o oficjalną publikację ITU, na którą wskazują przepisy i podręczniki GMDSS. Dlatego:

  • przy pytaniu o stacje NAVTEX odrzucasz ALRS Vol. 1;
  • przy pytaniu o MSI w innych systemach niż NAVTEX odrzucasz zarówno ALRS Vol. 1, jak i ALRS Vol. 5.

Prosta reguła na egzamin: pytanie o to, gdzie i kiedy brzeg nadaje MSI, ma odpowiedź „List of Coast Stations and Special Service Stations - ITU”.

NAVTEX a MSI

MSI to treść, a NAVTEX to jeden ze sposobów jej dostarczenia. NAVTEX jest międzynarodowym, automatycznym systemem, w którym stacje nadbrzeżne rozgłaszają komunikaty MSI tekstem, a odbiornik na statku sam je odbiera, zapisuje i wyświetla lub drukuje. Nie trzeba siedzieć przy urządzeniu w chwili transmisji - komunikat czeka w pamięci i można go przeczytać później, podobnie jak wiadomość SMS w telefonie.

Do czego służy

Na pytanie, do czego służy system NAVTEX, poprawna odpowiedź brzmi: do transmisji ostrzeżeń nawigacyjnych (szerzej: komunikatów MSI, w tym ostrzeżeń meteorologicznych i informacji SAR). Dwie pozostałe odpowiedzi odrzucasz z konkretnych powodów:

  • Transmisja map synoptycznych - NAVTEX przesyła wyłącznie tekst. Mapy pogody to grafika, którą odbiera się zupełnie innym systemem, radiofaksem na falach krótkich (HF).
  • Łączność z publiczną siecią telefoniczną - NAVTEX działa w jednym kierunku: brzeg nadaje, statek tylko odbiera. Odbiornik nie ma czym nawiązać połączenia, więc nie może łączyć się z siecią telefoniczną. Rozmowy telefoniczne przez stację nadbrzeżną prowadzi się radiotelefonem lub łącznością satelitarną.

Instalacja odbiornika

Skoro odbiornik NAVTEX nic nie nadaje, jego zainstalowanie na statku nie wymaga zgody żadnego urzędu. Na egzaminie wybierasz odpowiedź „żadnego z powyższych”. Uzasadnienie dla obu dystraktorów:

  • Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) wydaje pozwolenie radiowe na stację statkową, czyli zgodę na instalowanie i używanie urządzeń nadawczych lub nadawczo-odbiorczych. Urządzenie wyłącznie odbiorcze, które nie emituje sygnału, nie wchodzi w zakres tego pozwolenia. Szerzej o pozwoleniu radiowym przeczytasz w materiale o licencji SRC i dokumentach.
  • Urząd Morski wydaje statkowi certyfikat bezpieczeństwa lub kartę bezpieczeństwa i przy przeglądzie sprawdza, czy statek ma wymagane wyposażenie, w tym radiowe. Nie udziela jednak osobnej zgody na zamontowanie biernego odbiornika. Jeśli NAVTEX jest dla danego statku wyposażeniem obowiązkowym, inspektor po prostu sprawdzi jego obecność przy przeglądzie - to nie to samo co zgoda na instalację.

Ta sama logika przyda ci się przy innych pytaniach: pozwolenie radiowe dotyczy tego, co nadaje, a nie tego, co tylko słucha.

Co dalej

Ten materiał daje obraz całości: czym jest MSI, kto ją przygotowuje i gdzie szukać danych o jej nadawaniu. Kolejne materiały w tej części kursu wchodzą w szczegóły samego systemu NAVTEX: na jakich częstotliwościach i w jakim języku nadaje, jak daleko sięga w dzień i w nocy, jak odczytać nagłówek komunikatu oraz jak ustawić odbiornik, aby przyjmował właściwe stacje i typy komunikatów. Warto czytać je w tej kolejności, bo każdy kolejny opiera się na pojęciach wprowadzonych tutaj.

Co zapamiętać

  • MSI = morskie informacje bezpieczeństwa: ostrzeżenia nawigacyjne, ostrzeżenia i prognozy meteorologiczne, inne pilne informacje o bezpieczeństwie (także SAR). Nie obejmuje informacji komercyjnych ani prognoz propagacji fal radiowych.
  • Statek prowadzi nasłuch MSI na częstotliwościach nadawanych dla obszaru, w którym płynie.
  • Koordynatorem MSI dla polskiego obszaru, w tym polskiej strefy ekonomicznej, jest Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej, a nie urzędy morskie w Gdyni czy Szczecinie.
  • Rozmieszczenie, zasięgi i czasy nadawania stacji NAVTEX: List of Coast Stations and Special Service Stations (List IV) - ITU. Nie List of Ship Stations, nie ALRS Vol. 1.
  • Transmisje MSI innymi systemami niż NAVTEX (np. SafetyNET): również List IV ITU. Nie ALRS Vol. 1 ani Vol. 5. Literówka „Cost” w pytaniu nic nie zmienia.
  • NAVTEX służy do transmisji ostrzeżeń nawigacyjnych tekstem, jednokierunkowo. Nie przesyła map synoptycznych i nie łączy z siecią telefoniczną.
  • Zainstalowanie odbiornika NAVTEX nie wymaga zgody ani UKE, ani Urzędu Morskiego, bo odbiornik nic nie nadaje.